Odwrotne obciążenie na słowackiej fakturze

Dostawca nie nalicza VAT, płaci go nabywca — a na fakturze musi znaleźć się jedno konkretne zdanie. Poniżej: jak brzmi, kiedy mechanizm obowiązuje, jakich transakcji dotyczy i gdzie najczęściej się sypie.

Zaktualizowano: 2 wrz 2026

Co musi być na fakturze

Faktura jest bez podatku: nie podaje się stawki ani kwoty DPH. Zamiast nich §74 ust. 1 lit. k) ustawy o VAT wymaga jednej informacji słownej, dokładnie w tym brzmieniu:

prenesenie daňovej povinnosti

Reszta elementów zostaje: oba numery IČ DPH, numer kolejny, data dostawy, zakres świadczenia i podstawa opodatkowania. Dopisek „podľa §69 ods. 12“ — w razie potrzeby z literą właściwą dla danego świadczenia — jest dozwolony, ustawa go nie wymaga — zabraknąć nie może samo zdanie.

Jak to przebiega

Dostawca wystawia fakturę bez podatku

Z informacją „prenesenie daňovej povinnosti“, w ciągu 15 dni od dnia dostawy (§73 ust. 1 lit. a) ustawy o VAT).

Nabywca sam wylicza podatek

Od podstawy opodatkowania z faktury, według stawki właściwej dla danego świadczenia, i wykazuje go w wierszach 09 i 10 deklaracji.

I odlicza go w tej samej deklaracji

Jeśli ma prawo do odliczenia (§49 ust. 2 lit. b)), mechanizm nie kosztuje go ani euro: podatek jest wykazany i odliczony w tym samym okresie.

Dokument trafia do ewidencji kontrolnej

Nabywca wykazuje go w części B.1 zawsze; dostawca w części A.2, ale tylko przy transakcjach z liter f)–j). To tam dane obu stron są krzyżowo porównywane.

Kiedy mechanizm obowiązuje

Oboje jesteście podatnikami VAT

Dostawca i nabywca muszą mieć nadane IČ DPH według §4, §4b, §4c lub §5. Nabywcy bez IČ DPH fakturujesz normalnie, z podatkiem.

Miejsce dostawy jest na Słowacji

To mechanizm krajowy. Dla dostaw za granicę obowiązują inne zasady — niżej.

Świadczenie jest na liście §69 ust. 12

Lista jest zamknięta: czego na niej nie ma, fakturuje się z VAT, choćby obie strony chciały inaczej.

Jakich transakcji dotyczy

Zamknięta lista z §69 ust. 12 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w 2026 roku.

Roboty budowlane — lit. j)

Prace z sekcji F klasyfikacji CPA, w tym dostawa budynku lub jego części oraz dostawa towarów z instalacją lub montażem, jeśli montaż należy do sekcji F. Bez progu kwotowego.

Złom i odpady metalowe — lit. a)

Odpady i złom z produkcji lub obróbki metali oraz przedmioty metalowe nienadające się do dalszego użytku.

Zboża i nasiona oleiste — lit. f)

Towary działów 10 i 12 Wspólnej Taryfy Celnej, które zwykle nie są przeznaczone do konsumpcji w stanie niezmienionym. Bez progu kwotowego.

Żelazo i stal — lit. g)

Towary działu 72 oraz pozycji 7301, 7308 i 7314 Wspólnej Taryfy Celnej. Bez progu kwotowego.

Telefony komórkowe i układy scalone — lit. h) i i)

Jedyne dwie pozycje z progiem: tylko gdy podstawa opodatkowania na fakturze wynosi 5 000 euro lub więcej.

Nieruchomości — lit. c) i d)

Nieruchomość, której dostawę dostawca wybrał do opodatkowania według §38 ust. 8, oraz nieruchomość sprzedana przez dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym.

Uprawnienia do emisji i towar z zabezpieczenia — lit. b) i e)

Przeniesienie uprawnień do emisji gazów cieplarnianych oraz dostawa towaru przy realizacji zabezpieczenia wierzytelności.

Roboty budowlane: decyduje klasyfikacja, nie wyczucie

O tym, czy to robota budowlana, nie decyduje nazwa na zamówieniu ani fakt, że praca odbywała się na budowie, lecz zaklasyfikowanie do sekcji F klasyfikacji produkcji CPA (kody 41–43). Ta sama czynność raz mieści się w sekcji F, a raz nie — a różnica to cały VAT. Słowacka administracja skarbowa opublikowała tabelę klasyfikacji czynności budowlanych; przy realnej wątpliwości najpewniej jest wystąpić o klasyfikację do urzędu statystycznego.

Ustawa przewiduje przypadek graniczny i to najlepsza wiadomość na tej stronie: jeżeli dostawca robót budowlanych albo towaru z montażem uznaje, że jest to świadczenie z lit. j), a faktura zawiera zdanie „prenesenie daňovej povinnosti“, osobą zobowiązaną do zapłaty podatku jest nabywca (§69 ust. 16). Obejmuje TYLKO te dwa świadczenia — usługi spoza sekcji F już nie. To zdanie na dokumencie nie jest więc formalnością — przy spornej klasyfikacji właśnie ono utrzymuje podatek po stronie nabywcy.

To samo zdanie, inny przypadek: usługa do UE

To samo zdanie znajdzie się na fakturze za usługę dla przedsiębiorcy z innego państwa członkowskiego z miejscem świadczenia według §15 ust. 1 — tam też podatek rozlicza nabywca. To jednak nie §69 ust. 12 i zasady są inne: fakturę wystawiasz w ciągu 15 dni od końca miesiąca, w którym usługa została wykonana (§73 ust. 1 lit. d)), a transakcja trafia do informacji podsumowującej, nie do ewidencji kontrolnej.

Gdzie to się psuje

Kto wykaże podatek na fakturze, musi go zapłacić (§69 ust. 5) — także wtedy, gdy w ogóle nie powinno go tam być. Nabywca takiego podatku nie odliczy, więc jedna błędna faktura kosztuje kogoś cały VAT, dopóki jej nie skorygujesz.

VAT naliczony przez pomyłkę

Naprawia to tylko faktura korygująca, nie porozumienie między wami. Do tego czasu podatek jesteś winien ty, a nabywca nie może go odliczyć.

Nabywca nie jest podatnikiem

Bez jego IČ DPH mechanizm nie działa i fakturuje się z podatkiem. Jego status sprawdź na dzień dostawy w rejestrze administracji skarbowej, a nie według stanu sprzed roku.

Brak zdania na fakturze

Bez niego dokument nie spełnia §74 ust. 1 lit. k) — a to jedyne miejsce, z którego nabywca dowiaduje się, że ma sam wyliczyć podatek.

Zły termin

Przy krajowym odwrotnym obciążeniu masz 15 dni od dnia dostawy. Termin „15 dni od końca miesiąca“ dotyczy dostaw do UE i tu nie obowiązuje.

Odwrotne obciążenie tam, gdzie go nie ma

Zwykła usługa rzemieślnicza, doradcza czy IT nie figuruje w §69 ust. 12. Faktura bez podatku z tym zdaniem jest wtedy po prostu błędna — a brakujący podatek jest winien dostawca.

Częste pytania

Informacje mają charakter ogólny i nie zastępują doradztwa podatkowego ani prawnego. Klasyfikację konkretnego świadczenia potwierdź z księgową.